Sorting by

×

“Dat van die leerzone… dat is bullshit!”

Oef, het is eruit! Eindelijk laat Carlo horen wat hij er echt van denkt. We zijn ondertussen al enkele weken aan de slag.

Even terug in de tijd: Carlo meldt zich aan omdat hij zich zich al een hele tijd niet meer goed voelt in zijn vel. Op school wordt hij geregeld buiten de klas gezet, het studeren loopt niet vlot en de ouders zitten ook met de handen in het haar.

Uitspraken als ‘Ik kan dat niet’, ‘Ik weet het niet’ en ‘Dat is niks voor mij’ kan ik tijdens de begeleiding haast gaan turven… In het vakjargon wordt dan gesproken van een fixed mindset: ik bén zus of zo en daar valt nu eenmaal niets aan te doen.

De gesprekken focussen zich vooral op de studie-aanpak en hoe Carlo hierin kan groeien. Mappen en lessen worden meegenomen, er wordt gesproken over de zin en onzin van de lessen, over kansen en mogelijkheden, maar elke poging die ik onderneem om Carlo in de leerzone te krijgen wordt steevast afgeblokt.

Tot de woorden vallen: “Dat van die leerzone… dat is bullshit”. De tranen staan hem in de ogen. Ik heb hem net uitgelegd dat men bij het groeien, op eender welk vlak, telkens in een leerzone komt. In die leerzone neem je stappen vooruit en kan je je laten begeleiden wanneer je dat nodig hebt. Ga je te snel, dan ga je makkelijker panikeren. Het is alsof je wel kan stappen maar er ineens van jou wordt verwacht 1km te lopen. De leerzone is de fase waarin je geleidelijk aan opbouwt en leert om van het stappen naar het 1km lopen te komen. Lev Vygotsky heeft daar best wat over te vertellen gehad (daarvoor kan je naast dit artikel even verder klikken). Sommigen genieten van die leerzone en voelen zich groeien. Anderen voelen zich net helemaal niet comfortabel. Vooral in het laatste geval houden we ons tijdens de begeleiding scherp: raakt de jongere overtuigd en doordrongen van wat de begeleider vertelt of houdt die het gewoon bij de eigen overtuiging? Als een begeleider niet aanvoelt waar de jongere precies zit, dan blijft de jongere vastzitten in de fixed gedachten. Hoe langer dit duurt, hoe fixed-er die wordt… kortom: de jongere voelt zich nog minder bereid de comfortzone te verlaten.

Tot de woorden vallen: “Dat van die leerzone… dat is bullshit”. De tranen staan hem in de ogen.

En dan, wanneer het echt te veel wordt, komen ineens die bevrijdende woorden: bullshit!

Eindelijk, Carlo heeft eindelijk zijn gevoelens geuit. Het dwingende woord is eruit. Het is alsof het er een hele tijd heeft staan duwen, kloppen, roepen… maar het bij elke afspraak steeds weer werd ingeslikt. En dan ineens, na zoveel weken, komt het eruit, als was het een braakbal. Nee, een vuurbal. Dat is feller en sneller. Maar het is er wel uit. Net als de tranen.

Dat is het moment waarop Carlo de deur opent om tot de leerzone te komen. En hier is de begeleider bijzonder belangrijk want pas vanaf nu kunnen we stap voor stap elk onderdeel aanpakken.

Er zullen nog “bullshits” en tranen komen, net als de afwijzingen. Maar het is net dan dat een begeleider, ouder, coach, leerkracht er moet zijn. Niet per se op de voorgrond, maar wel in alle rust en met stille aandacht. Carlo komt er wel. Hij weet het alleen (nog) niet.

En dan, wanneer het echt te veel wordt, komen ineens die bevrijdende woorden: bullshit!

De zone van de naaste ontwikkeling (ZNO) is ongetwijfeld het meest bekende werk van Vygotsky. Het is het verschil tussen wat een kind zonder hulp kan doen en wat hij of zij mét hulp kan doen. Vygotsky stelde dat een kind het voorbeeld van een volwassene volgt en geleidelijk aan het vermogen ontwikkelt om bepaalde taken zonder hulp of ondersteuning uit te voeren. Het is volgens hem belangrijk om kinderen uit te dagen: leerlingen van ervaringen voorzien die zich in de ZNO bevinden. Deze theorie komt vaak voor in het onderwijs en is ook terug te vinden bij bijvoorbeeld #gamification (scaffolding). Ook kan de ZNO goed worden gekoppeld aan de Flow theorie van Mihaly Csikszentmihaly.

(uit: https://www.vernieuwenderwijs.nl/het-het-gedachtegoed-van-lev-vygotsky/ – geraadpleegd op 16/02/2022)

Episode 2

“Dat van die leerzone… dat is bullshit!”

Inspiratiebronnen

 

https://www.vernieuwenderwijs.nl/het-het-gedachtegoed-van-lev-vygotsky/

 

TOUGH, P., Een kwestie van karakter. Waarom doorzettingsvermogen en nieuwsgierigheid belangrijker zijn dan IQ (2015). Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Business Contact (277 blz.)

X